ZETTINGEN

Door spanningsverhoging in de ondergrond treden bij samendrukbare grondlagen (klei-, veen- en/of siltlagen) onder andere verticale vervormingen (zettingen) op.

Spanningsverhogingen in de ondergrond kunnen onder andere veroorzaakt worden door:

  • Ophogingen voor bouwrijp maken terreinen, aanleg/verbreding infrastructuur en aanleg/versterking waterkeringen.
  • Waterstandsverlaging, bijvoorbeeld als gevolg van een polderpeilverlaging of een tijdelijke bemaling.
  • Aanleg van een op staal gefundeerde constructie/bedrijfsvloer.

Door trillingen, bijvoorbeeld door het trillend inbrengen van damwandplanken of funderingspalen, kunnen ook zettingen ontstaan. Dit is echter op een ander mechanisme gebaseerd dan de voornoemde spanningsverhoging. Voor zettingen als gevolg van trillingen wordt verwezen naar omgevingsbeïnvloeding bij bouwputten.

Deze zettingen zijn van invloed op de volgende aspecten:

  • Langs- en dwarsvlakheid van verharding.
  • Restzettingen bij bouwrijp maken (functionaliteit/gebruik openbare ruimte en nieuwbouw).
  • Voldoende kruinhoogte van waterkeringen om gedurende de levensduur van de waterkering het vereiste maatgevend hoog water te kunnen keren.
  • Beperking omgevingsbeïnvloeding zodat geen onacceptabele schade aan constructies en infrastructuur in de omgeving optreedt.

Zettingsanalyses kunnen voor alle fasen van uw project van nut zijn: ontwerpfase (Definitief Ontwerp DO), voorbereiding realisatiefase (UitvoeringsOntwerp UO) of tijdens de realisatiefase zelf (zie uitvoeringsbegeleiding/Site Engineering).

In de ontwerpfase kan Inpijn Blokpoel ingenieurs voor u onderzoeken met welke zettingen voor uw project rekening moeten worden gehouden en of er eventueel een voorziening nodig is zodat bij oplevering van het project aan de zetting gerelateerde eisen wordt voldaan.

Met een UO (of eventueel als onderdeel van het DO) kan Inpijn Blokpoel ingenieurs voor u onderzoeken wat de voornoemde voorziening is en aan welke specificaties deze dient te voldoen. Een en ander kan eventueel in combinatie met het vaststellen van een ophoogschema geschieden.

Ten aanzien van de voornoemde voorzieningen kunt u denken aan (een combinatie van):

  • Indien voldoende tijd beschikbaar is, een zettings-/wachttijd aanhouden zodat het merendeel van de zetting is opgetreden op het moment van oplevering.
  • Toepassen van een tijdelijke voorbelasting, om het zettingsproces te versnellen.
  • Toepassen van verticale drains, om het zettingsproces te versnellen.
  • Combinatie van voorgaande twee voorzieningen.
  • Toepassen van licht ophoogmateriaal.
  • In bijzondere gevallen toepassen van een evenwichtsconstructie, bestaande uit licht ophoogmateriaal zoals geëxpandeerd polystyreen (EPS) of schuimbeton.

Om onzekerheden in de eigenschappen en de samenstelling van de ondergrond, en de voor het ontwerp gehanteerde rekenmodellen (zie uitvoeringsbegeleiding/Site Engineering) ten aanzien van zettingen te beheersen, kan op basis van gemeten werkelijke zettingen, bijvoorbeeld met een automatische zakbaak, een zogenaamde ‘back-analysis’ worden verricht. Hierbij worden de zettingsparameters herberekend totdat het berekende zettingsverloop in de tijd zo goed als mogelijk overeenkomt met het gemeten werkelijke zettingsverloop in de tijd. Met de herberekende zettingsparameters wordt vervolgens een voorspelling gemaakt van de te verwachten eind- en restzetting.

(Rest)zettingsvoorspelling op basis van zogenaamde ‘back analysis’ met metingen zakbaken.

De berekeningen voor de zettingsanalyses worden over het algemeen met de gevalideerde software van de D-serie van Deltares gemaakt.

Inpijn Blokpoel ingenieurs kan de zettingsanalyses voor u uitvoeren volgens de modellen Koppejan en de isotachenmodellen van Den Haan (Isotachen abc) en Bjerrum. De voorkeur gaat hierbij uit naar de isotachenmodellen aangezien deze modellen meer geavanceerd zijn. Inpijn Blokpoel ingenieurs heeft ca. 15 jaar ervaring met de meer geavanceerde isotachenmodellen.

Over het algemeen worden zettingsanalyses deterministisch verricht. Inpijn Blokpoel ingenieurs heeft de ervaring om probabilistische zettingsanalyses voor u te verrichten. Afhankelijk van het type probabilistische analyse kan voor u onderzocht worden welke parameter(s) de grootste invloed heeft op de berekening van de zettingen of kan onderzocht worden hoe groot de kans is dat u aan de gestelde restzettingseis voldoet.

Naast de software van Deltares beschikt Inpijn Blokpoel ingenieurs over een in-eigen beheer ontwikkelde spreadsheet waarmee op een effectieve manier van resultaten van grote hoeveelheden (honderden) sonderingen de eindzettingen als gevolg van een spanningsverandering voor u berekend kunnen worden.